Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.10240

Référentiel d'autorité Biblissima : https://data.biblissima.fr/entity/Q281944

  • Autre forme de la cote :
    • Vat. lat. 10240
    • Biblioteca Apostolica Vaticana, Vat. lat. 10240
    • Bibliothèque vaticane, Vat. lat. 10240
    • Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.10240
  • Conservé à : Vatican. Biblioteca apostolica vaticana
  • Date de fabrication :
  • Lieu de fabrication :

Manifeste IIIF

Aspects codicologiques

  • Papier (filigranes Briquet 5575: Rome-Venise, 1456-1470; 5910: Florence-Venise, 1473-1477; 3378: Venise, 1479), XVe s., 2ème moitié; I + 60 ff. + 1 f. blanc, 210 x 142 mm. Espaces réservés pour titres et initiales non exécutés.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Présentation du contenu

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 2: //uel nonagessimus

    f. 1-4v°: Priscianvs, De figuris numerorum (fragment)

    pas de titre.

    inc. mutilé: «‹N›ecessarium esse existamiuimus [sic] ipsa nomina... ».

    expl.: «... quinquangulus uel potius pentangulus sexangulus et similia» (IV, 19-VII, 32 fin; éd. H. Keil, Gramm. lat., III, p. 412-417).

    f. 4v°-8: Commentarius in Donati artem maiorem

    pas de titre.

    inc.: «‹L›itera est minima pars uocis articulate (I, 2). Donatus disputans duas participales ostendit differentias uocis... » .

    expl.: «... decurrit ut est spumant miscent argenti uiuati sulphura ».

    f. 8-16: Ps. Priscianvs, De accentibus

    pas de titre

    inc.: «Litera est nota elementi et in uoce minime resona... ».

    ~ f. 16-46v°: ‹Grammatica›.

    1) f. 16-18 inc.: «‹P›repositio est pars orationis significans permodum retorquentis... ».

    expl.: «... ut uenio ultra mare id est uenio de loco qui est ultra mare ».

    2) f. 18v°-40v° inc.: «‹R›efert in VII libro Priscianus quod antiqui ai pro ae diphtonga... ».

    expl.: «...Superius docuimus penultima primitiua ».

    3) f. 41-46v°: ‹Bonifativs Mogvntinvs, Ars grammatica: de partibus› (abrégé remanié)

    inc.: «‹P›artes orationis primus Aristotiles duas tradidit nomen et uerbum... » (ed. cit. infra, p. 15, § 475).

    le texte suit l’ordre de Bonifatius Moguntinus: «partes orationis genera, pronomen, uerbum, aduerbium, participium, coniunctio, prepositio et interiectio ».

    expl.: «... uoces quarumcumque linguarum propie sunt nec in aliam linguam facile transferuntur » (cf. G. J. Gebauer et B. Löfstedt, Bonifatii (Vynfreth) Ars grammatica, Turnhout, 1980 (Corpus Christianorum, ser. lat., CXXXIII B), p. 15-99).

    f. 47-60: ‹Sententiae›.

    inc.: «‹D›uorum temporum maxime habenda cura est, mane et uesperi; mane que agenda sint prospice; uesperi quȩ acta sint, respice... » (précepte pythagoricien, cité d'après Porphyrivs, Vita Pythagorae, c. 40, par Hieronymvs presbyter, Epistula aduersus Rufinum, 39; cf. éd. P. Lardet, S. Hieronymi presbyteri Opera, 3, Opera polemica, 1, Contra Rufinum, Turnhout, 1982 (Corpus christianorum, series latina, 79), p. 109).

    expl.: «... uirtutis enim laus omnis in actione consistit» (Cicero, De officiis I, 6). Quo mihi rectus [sic] esse uidetur ingenii quam uirium gloriam opibus querere (Sallvstivs, De coniuratione Catilinae, 1, 3).

Intervenant

Origine

  • Origine: italienne, écriture humanistique arrondie, assez effacée par endroits. Le copiste Iohannes Boccacius a signé au f. 60v°: «Per Iohannem Boccacium ».

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Historique de la conservation

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: ancienne cote 10289 barrée au verso du plat supérieur; le manuscrit a été acquis par la Bibliothèque Vaticane à une date indéterminée.

Notes

Source des données : Biblissima

  • E. Pellegrin, Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 2ème partie. Fonds Vatican latin, 2901-14740, éds A.-V. Gilles-Raynal, F. Dolbeau, J. Fohlen, Y.-F. Riou, J.-Y. Tilliette, avec la coll. de M. Buonocore, P. Scarcia Piacentini et P.-J. Riamond, Paris, 2010, p. 767 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_2010_cat_21_32)

Bibliographie

    • M. Vattasso et E. Carusi, Codices Vaticani latini : Codices 9852-10300, Vatican, 1914, p. 577
    • G. Ballaira, Per il catalogo dei codici di Prisciano, Turin, 1982, p. 310-311, description du ms.
    • J. Fohlen, Colophons... (Roma, magistra mundi..., 1, Louvain-la-Neuve, 1998, p. 264)
    • Réf.: BMBV (2005) p. 708.

Vie du livre

Source des données