Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Reg.lat.1874

Référentiel d'autorité Biblissima : https://data.biblissima.fr/entity/Q281108

  • Autre forme de la cote :
    • Reg. lat. 1874
    • Biblioteca Apostolica Vaticana, Reg. lat. 1874
    • Bibliothèque vaticane, Reg. lat. 1874
    • Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Reg.lat.1874
  • Conservé à : Vatican. Biblioteca apostolica vaticana
  • Date de fabrication :
  • Lieu de fabrication :

Manifeste IIIF

Aspects codicologiques

  • Parch., XIVe s. (a. 1395), 179 ff. (+ f. 143 bis ; f. 179 v° blanc), 245 x 180 mm. Gloses marginales contemporaines abondantes seulement au f. 1, gloses marginales du XVe s. aux f. 26 v°-42.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Présentation du contenu

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 1-179: Seneca, Tragoediae (famille A).

    précédées, sauf la première et la dernière, d’arguments, les uns de Nicolas Trevet, les autres à rapprocher des arguments anonymes du ms. Milan, Bibl. Ambros., H. 70 sup.

    f. 1-21 v°: Hercules furens.

    titre f. 1 en haut (en titre courant): «Hercules furens. T‹ragoedia› prima».

    (gloses) inc. marge droite: «Iuno hic loquitur et est primus actus et est uersus iste I‹am›bicus trimeter archiloc‹u›s. Iambicus a pede...» (cf. supra, Ottob. lat. 2038, f. 21).

    à la fin du texte: «Publii Agnei [sic] Senece p‹rim›a T‹ragedi›a que H‹ercules› fu‹rens› dicitur exp‹lici›t.»

    f. 21 v°-40: Thyestes.

    (Argumentum Nicolai Treuet) inc.: «SEcunda Tragedia denece [sic] est et de Thyeste cui pro argumento premittendum est // f. 22 // quod Atreus et Thyestes...».

    expl. f. 22: «... residuam partem comederat et sic patet materia tragedie». (éd. E. Franceschini, Studi e note di filologia latina medievale, Milan, 1938, p. 6).

    (texte) titre: «Secunda Tragedia feliciter Incipit que Thyestes dicitur. Primus actus incipitur».

    f. 40-50 v°: Phoenissae.

    (Argumentum Nicolai Treuet) inc.: «‹T›Ertia Tragedia est Thebais cui pro argumento premittendum est quod Edippus... sed tantum preambula». (éd. Franceschini, op. cit., p. 36).

    (texte) titre f. 40 v°: «Tertia Tragedia feliciter Incipit que Thebas dicitur primus actus Incipitur».

    (glose) inc. en marge: «Ceci parentis. Edippus cechus ad Antigonam suam filiam et dirigentem suos gressus et dicit sic O uirgo, etc...».

    f. 50 v°-70: Phaedra.

    (Argumentum Nicolai Treuet) inc.: «Qvarte Tragedie que est de Ypolito loco argumenti...» (éd. Franceschini, op. cit., p. 36-37).

    (texte) titre: «Quarta Tragedia feliciter Incipit que dicitur Ypolitus primus actus Incipitur».

    f. 70-86: Œdipus.

    (Argumentum Nicolai Treuet) inc.: «Qvinta Tragedia dicitur Edippus cui pro argumento premitti potest...» (éd. Franceschini, op. cit., p. 37).

    (texte) titre: «Quinta Tragedia feliciter Incipit que dicitur Edippus. Primus actus Incipitur. Edippus et Iocasta».

    f. 86-102: Troades.

    (Argumentum) inc.: «‹I›N hac sexta tragedia que dicitur Troas thema tale est. Confecto bello Troiano et mulieribus lugentibus cum Greci ad reditum...» (cf. l’argument du ms. Milan Bibl. Ambros. H. 70 sup. f. 114 v°, éd. partielle E. Franceschini, op. cit., p. 66).

    expl.: «... Incipit ergo Hecuba lamentans et dicens sic». (16 lignes).

    (texte) titre f. 86 v°: «Sexta Tragedia feliciter Incipit que dicitur Troas actus primus».

    f. 104-120: Medea.

    (Argumentum) inc.: «‹I›N hac 7a Tragedia que dicitur Medea thema tale est. Iason suasu Pelie patrui sui transiuit ad Colcos...» (cf. ms. Milan, Bibl. Ambros., H. 70 sup. f. 139 v° - éd. partielle Franceschini, op. cit, p. 66).

    expl.: «... Incipit ergo Medea inuocare deos ad mala que intendit».

    (texte) titre f. 104 v°: «Septima T‹ragedi›a feliciter incipit que dicitur Medea. Actus primus».

    f. 120 v°-136: Agamemno.

    (Argumentum) inc.: «‹I›N hac VIIIa tragedia que dicitur Agamenom [sic] thema tale est. Cum Agamenon rex Grecorum post bellum Troianum...».

    expl.: «... Ipse autem de hac permissione incipit conqueri dicens». (cf. ms. Milan, Bibl. Ambros., H. 70 sup. f. 161 v° - éd. partielle, Franceschini, op. cit., p. 66).

    (texte) titre f. 121: «Octauia T‹ragedi›a feliciter Incipit que dicitur Agamenon. Actus primus».

    f. 136-150: Ps. Seneca, Octauia.

    (Argumentum) inc.: «In nona tragedia que Octauia dicitur Thema tale est Claudius Imperator ex Messalina ux‹ore›...».

    expl.: «... dicens sic Ecce iam aurora, etc.» (cf. ms. cit., f. 183 - éd. partielle, Franceschini, op. cit., p. 66).

    (texte) titre f. 136 v°: «Nona T‹ragedi›a feliciter Incipit que dicitur Octauia. Actus primus».

    f. 150 v°-179: Hercules Oetaeus.

    titre: «Decima T‹ragedi›a feliciter Incipit que Hercules Oetheus dicitur. Actus primus».

    inc.: «‹S›Acer [sic] deorum cuius excelsum [sic] manu...».

    à la fin: «Explicit Hercules Oetheus. finis Tragediarum Senece».

Intervenant

Ancien possesseur

Anciennement dans

Origine

  • Origine: italienne, écriture gothique très soignée, le copiste, Andrea, fils du notaire Fino (?) de Pise, signe et date au f. 179: «Gratiarum Omnium Largitori Et Caritatis fidelium protectori infinite gratie referantur ac etiam misericordissime semperque uirgini Marie in cuius festo et tali memoratione orta et in eius uigilia expletus extitit liber Iste per me Andream filium olim ser Fini (?) notarii de Vico pisano Ciuem Pisanum. Ad quorum honorem et reuerentiam metam huius opusculi expectaueram concupitus Dominice Incarnationis Anno milleximo [sic] Trecentesimo Nonagesimo quinto Indictione secunda die octauo septembris».

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Historique de la conservation

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: les Théatins de S. Andrea della Valle à Rome dont le timbre est estampillé au f. 1 (cf. supra, Reg. lat. 710).

Notes

Source des données : Biblissima

  • E. Pellegrin, J. Fohlen, C. Jeudy, Y.-F. Riou, avec la coll. d'A. Marucchi, Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome II, 1re partie. Fonds Patetta et Fonds de la Reine par E. Pellegrin, Paris, 1978, p. 454 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_1978_cat_21_21)

Bibliographie

  • J. Bignami Odier, Le fonds de la Reine..., 1962, p. 178 n. 3 (brève mention).

Vie du livre

Source des données